Kaz Dağları'nı Yerinde Kaydettik

Bir dağın kokusu, onu çevreleyen doğa  gibi sürekli değişir. Sabahın serinliğiyle reçineli ve ferah, öğle saatlerinde yeşil ve yoğun, akşamüstü ise toprağın sıcak tonlarıyla daha derin bir karaktere bürünür… Aynı yamaç birkaç saat içinde kendini birkaç kez yeniden yazıyor. Bir esans üreticisi, bir parfümör veya bir burun olsun, onun için mesele burada başlıyor. Bu değişimi bir kayda almak zor, ama imkansız değil. Kaz Dağları'nda tam bu yüzden oradaydık.

Parfüm Rotaları "Terroir: İda" İnzivası'nın ana sponsoru olarak, tıp ve parfüm tarihçisi Dr. Rana Babaç Çelebi'nin küratörlüğünde gerçekleşen inziva etkinliği kapsamında, MG ekibi olarak Headspace örneklemesini laboratuvardan çıkarıp bölgenin doğal florasına taşıdık. Evet, bu yöntem Türkiye'de ilk kez doğal ortamda uygulandı. Uygulamayı Sentez ve Natüraller Laboratuvarı Kıdemli Müdürümüz Aydın Alemdar yürüttü. Oldukça sabır gerektiren bu yöntemde, canlı bitkinin üzeri cam bir fanusla kapatılarak kontrollü ve inert bir atmosfer oluşturuldu. Bitkinin yaydığı koku molekülleri saatler boyunca bu ortamda birikerek özel bir tutucu kartuşta toplandı ve daha sonra analiz edilerek bitkinin doğal koku profili belirlendi. İşlem tamamlandığında doğa olduğu gibi kalıyor ve kendi ritmini sürdürmeye devam ediyor. Laboratuvara ulaşan ise o anın kokusal hafızası oluyor, hem de maksimum benzerlikle… Kartuş laboratuvarlarımızda açılıyor ve GC-MS analizi bize bitkinin canlıyken havaya bıraktığı bileşenlerin listesini bize veriyor. Geleneksel ekstraksiyon süreçlerinde, hasat zamanlamasının hiç yakalayamadığı moleküller bu listede görünüyor. Bölgenin endemik bitkileri üzerindeki olfaktif değerlendirmeyi parfümörümüz Koray Sevinç üstlendi. Analitik cihazlar uçucu bileşenlerin tanımlanmasında son derece güçlü araçlar olsa da, bu bileşenlerin koku üzerindeki göreceli etkilerini ve algısal ağırlıklarını her zaman tam olarak yansıtamayabiliyor. Özellikle düşük konsantrasyonlarda bulunmasına rağmen karakteristik etki yaratan moleküller, analitik verilerde yeterince öne çıkmayabiliyor. Bu noktada parfümörün hassas burnu devreye girerek kokunun gerçek karakterini ortaya çıkarıyor ve gerekli nüansları belirliyor. Analitik veriler ile duyusal değerlendirmenin bir araya gelmesi, "Terroir: İda”nın geliştirilme sürecinin temelini oluşturdu." Elimizde şimdi bir dağın kendi koşullarında, kendi saatinde anlattığı bir veri var. Bir yanıyla kayıt: Toprağın, rakımın, o haftanın yağışının bir bitkinin kokusuna ne yaptığını gösteren bir belge. Bir yanıyla hammadde: Önümüzdeki dönemde geliştireceğimiz çalışmaların referansı. Doğal koku mirası derken kastettiğimiz de bu. Bir bölgeyi anlamanın yolu, oradan bir şey almadan önce orada durmaktan geçiyor.



Doğanın sunduğu kokuyu en doğru ve saf haliyle anlayabilmek için araştırmayı doğanın kendi koşullarında gerçekleştirmek gerekiyor. Kaz Dağları'ndaki çalışma, Ar-Ge altyapımızın, ileri analiz teknolojilerindeki birikimimizin ve sürdürülebilirlik alanında yıllardır yürüttüğümüz çalışmaların aynı anda devrede olduğu bir projeydi. Açtığımız bu dosya, bundan sonraki doğal hammadde araştırmalarımızın ve yenilikçi esans geliştirme süreçlerimizin ilk sayfası oldu. Dolayısıyla, bir bölgenin kokusunu bilimsel yöntemlerle belgelemek, aynı zamanda korunması gereken değerlerin envanterini çıkarmak anlamına geliyor. Bu sayede olfaktif bilime katkımızı da bu şekilde tanımlıyoruz: Bilim, inovasyon ve doğaya duyduğumuz saygı aynı sahada buluştuğunda ortaya bir kayıt çıkıyor, işimiz de tam burada başlıyor.